Kerken en forten De Sint-Catharinakerk

Wachtebeke, Kerken en forten
De Sint-Catharinakerk

Oorsprong van de parochie
Algemeen wordt aangenomen dat Willibrord (658-739), of zeker zijn volgelingen, de eerste geloofspredikers waren in de Vier Ambachten. Hun doel was de Friezen te kerstenen; vandaar dat zij eerst in de streek van Utrecht predikten. Zo maakten de Vier Ambachten, ofschoon gelegen op de linkeroever van de Schelde, eeuwenlang deel uit van het bisdom Utrecht.
In 1108 telden de Vier Ambachten slechts drie parochies: Assenede, Boekhoute, Axel; Hulst had toen een hulpkerk. De kerken uit die parochies werden toegewijd aan het H. Kruis. Uit Assenede ontstond o.a. Wachtebeke. Tot in de eerste helft van de 16de eeuw was de kerk van Assenede de hoofdkerk; Wachtebeke betaalde een jaargeld aan de pastorie van Assenede.
Wachtebeke, dat in het Ambacht Assenede als tweede residentieplaats fungeerde en door Sanderus als een voorspoedige gemeente werd betiteld, heeft kerkelijk steeds met financiële moeilijkheden af te rekenen gehad.

Oudste geschiedenis van het kerkgebouw (ong.1200-1559)
Wanneer juist de kerk van Wachtebeke werd gesticht, is niet gekend, doch ongetwijfeld was het na 1199. Er was immers geen sprake van een kerk te Wachtebeke, toen de bisschop van Utrecht, Dirk II, in 1199 aan de Sticht van Sint-Pieters toelating verleende om een kapel op te richten op een moergrond, geschonken door de Graaf van Vlaanderen, gelegen tussen Kalve en Wulfsschoot. Deze kapel had alle voorrechten van een parochiekerk. Kort daarna moet de kerk van Wachtebeke ontstaan zijn.
Van 1199 tot minstens 1550 stond er een eenbeukige kerk, met aan de linkerzijde een deel van een kruisbeuk. De achthoekige toren stond in het midden.
Op een kaart van Horenbout van 1580 staat een driebeukige kerk. De Sint-Catharinakerk, georiënteerd naar het Oosten, naar Jeruzalem, is een bakstenen kerk naar het model van de Zuid-Nederlandse hallenkerkjes.
Er is een onderscheid in bouwstijl en vakkundigheid tussen het oudste deel, de as absis-middenbeuk-klokkentoren en wenteltrap, en de rest van de constructie. Het verzorgde en verhoogde tongewelf van de middenbeuk, gaande van het kruisgewelf van de klokkentoren tot aan de koorpartij met absis, kan wijzen op het oorspronkelijke, éénbeukige kerkje met torenspits, waaronder het huidige portaal al aanwezig was.

Het houtsnijwerk.
De portaaldeur heeft een eiken makelaar uit de 17de eeuw met bovenaan een beeld van de H. Catharina uitgesneden, met martelaarspalm en folterwiel.
De eikenhouten barokke preekstoel is van Anthon Sauvage uit Gent, van 1649 (het jaartal staat vermeld vooraan op de kuip). Vooraan op de preekstoel zien we de lijdende Jezus met kruis en kelk uitgebeeld. Achteraan op de deur, Jezus, de Redder van de wereld, met de wereldbol in de linkerhand en de rechterhand in de hoogte met twee vingers als teken van zegen. Links en rechts worden de evangelisten voorgesteld met hun evangelieboek. Elk heeft zijn symbool bij zich.
Er zit 17de-eeuws houtsnijwerk aan het doksaal. Het orgel van 1700-1750 werd gebouwd door Louis Delhaye de Jonge.
De eikenhouten lambrizering met de Lodewij k XVI-kerkmeestersbank van de gilde van de H. Ambrosius dateert van 1750-1800.
De eikenhouten biechtstoel Pastor Bonus is even oud. De renaissanceklapdeurtjes met fijn houten filigraanwerk zijn afkomstig van een 17de-eeuwse biechtstoel.
De 18de-eeuwse communiebank is een prachtig gesneden kunstwerk met medaillons van de vier westerse kerkvaders (van links naar rechts: Augustinus, Ambrosius, Gregorius de Grote en Hiëronymus).

De altaren.
In het nieuwe middenaltaar en de lezenaar van 1993 prijkt het beeldhouwwerk van de vroegere dubbele middendeur.
Boven de witmarmeren hoofdaltaar in de koorabsis hangt het schilderij ‘Aanbidding van de Herders’ door Joseph Paelinck, van 1830.
Rechts en links ervan zitten twee mooie glasramen met het ‘Offer van Melchisedek en het breken van het brood in Emmaüs.
Op de muren in de koorabsis boven het damast, herschilderd in 1993, staan de evangelisten.
Het barok portiekaltaar in de linkerzijbeuk, van 1750-1800 is toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw.
Het houten gepolychromeerde beeld is 17de eeuws, het stelt de Onbevlekte voor met haar goddelijk Kind.
Het Sint-Hubertusaltaar in de rechterzijbeuk is een portiekaltaar van 1750-1800 met een gepolychromeerd beeld van de tweede patroonheilige van deze parochie, de ‘Apostel van de Ardennen’. Sint-Hubertus werd aanroepen tegen de razernij van mensen en dieren.
Op het Sint-Catharina-altaar van de doopkapel, links in de dwarsbeuk, staat haar gepolychromeerde beeld van 1650-1700.
Sint-Catharina is de patroonheilige van de faculteiten van wijsbegeerte. Haar feest wordt in de parochie gevierd op 25 november.

De grote schilderijen in de kerk.
-Boven het hoofdaltaar hangt ‘De Aanbidding der Herders’, in 1830 geschilderd door Joseph Paelinck (1781-1839) uit Oostakker.
-Vooraan in de zijbeuken hangen vier grote doeken, allicht van 17de eeuwse anonieme meester: Onze-Lieve-Vrouw Tenhemelopneming (een spiegelbeeld van het doek van P.P. Rubens in de Antwerpse kathedraal), Onze-Lieve-Vrouw Toevlucht van zieken en bedrukten, Lijden van Christus met de Doornenkroning en Kruisoprichting.

De heiligenbeelden binnen de kerk.
-Westergevel: H. Ambrosius, Antonius van Padua, Jozef met Jezuskind en Johannes Nepomucenus.
-Middenbeuk (pilaren): H. Hart van Jezus en H. Hart van Maria.
-H. Familie van Nazaret (Mathias Zens, (terracotta)
-H. Rochus ;
-Catharina van Alexandrië, Maria-Onbevlekt-Ontvangen, H. Jozef met het Kind Jezus

Details

  • Adres: Dorp 47-55
    9185 Wachtebeke
  • Website

Locatie

GPX
LOADING ...