Molens Getijdenmolen

Kruibeke, Molens

De Spaanse Molen in Rupelmonde is een onderslagmolen die graan maalt door het gebruik van getijden. Bij vloed wordt een spaarvijver vol water gelaten, en bij eb drijft dit opgespaarde water het waterrad aan. Al in 1187 bevond zich op deze plek een watermolen. De getijdenmolen werd in 1517 gebouwd dankzij een octrooi van de Habsburgse vorsten. Hierdoor was de molen zowel in handen van de graaf van Vlaanderen als de stad Rupelmonde. De getijdenmolen had twee houten waterraden. De dubbelmolen maalde op de rechteroever rogge en boomschors en op de linkeroever tarwe. Na een brand in 1567 kwam de molen volledig in handen van de graven van Vlaanderen die de getijdenmolen op de resten van de vorige herbouwden. In de 18de eeuw werd de getijdenmolen het eigendom van de familie Vilain XIIII, zij verkochten de molen later weer door aan de gemeente Rupelmonde.


In 1924 werd er een groot ijzeren Ponceletwaterrad geplaatst van 1m20 breed en met een diameter van 6 m. Het verving de vroegere twee waterraderen. Het rad werd ontworpen door Jean-Victor Poncelet, een waterbouwkundig ingenieur uit het leger van Napoleon. Zijn mechanisme zorgde voor een groot rendement, het rad kon namelijk vier molenstenen tegelijk aandrijven. Verdere modernisering volgde: het vroegere gaande werk van kamwiel en schijfloop werd vervangen door een gietijzeren overbrenging (mogelijks uit Ruisbroek, bij Brussel). De as- of maalput werd gedeeltelijk gedempt en er kwamen nieuwe steenkoppels (waarvan één gedateerd 'april 1921'). Er liggen nu zes steenkoppels, waarvan twee met maalstenen uit het Franse La Ferté-sous-Jouarre en één met maalstenen uit de Duitse steengroeven van Mayen (nabij Andernach). Het gebouw zelf bleef grotendeels intact en behield zijn 16de eeuws uitzicht. De molen heeft een indrukwekkende eiken dakgebinte op de graanzolder waar het sleepluiwerk zich bevindt. Een houten bijgebouw leunt tegen de rechterzijgevel aan.


Deze watermolen werd in 1963 stilgelegd en op 30 juli 1982 beschermd als monument. In 1996 werd de molen gerestaureerd en opnieuw maalvaardig gemaakt. De gerestaureerde molen werd op zaterdag 10 mei 1997 opnieuw ingehuldigd. Momenteel is het de enige nog werkende getijdenmolen in Vlaanderen en heeft de getijdenmolen het grootste binnenwaterrad van België.

 

In 2017 vinden er een aantal activiteiten plaats n.a.v. het 500 jarig bestaan. meer info www.kruibeke.be

Details

  • Adres: Nederstraat 2
    9150 Rupelmonde

Openingsuren

  • dinsdag : 13u00 - 17u00
  • woensdag : 13u00 - 17u00
  • donderdag : 13u00 - 17u00
  • vrijdag : 13u00 - 17u00
  • zaterdag : 11u00 - 17u00
  • zondag : 11u00 - 17u00

Locatie

GPX
LOADING ...